Chủ đề:
PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX (Tiết 1)
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN.
Những kiến thức quan trọng cần nằm vững của bài:
I. CUỘC PHẢN CÔNG CỦA PHÁI KHÁNG CHIẾN TẠI KINH ĐÔ HUẾ – VUA HÀM NGHI RA CHIẾU CẦN VƯƠNG. (HS ghi vào vở)
1. Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7-1885
a. Nguyên nhân:
- Phe chủ chiến muốn giành lại chủ quyền từ tay Pháp.
- Thực dân Pháp tìm mọi cách để tịêu diệt khi có điều kiện.
b. Diễn biến:
- Đêm 4 rạng 5-7-1885 Tôn Thất Thuyết (Thượng Thư Bộ binh) hạ lệnh tấn công quân Pháp ở Tòa Khâm Sứ và Đồn Mang Cá.
- Quân Pháp nhất thời rối loạn, sau khi củng cố tinh thần, chúng phản công chiếm Hoàng Thành. Trên đường đi chúng giết người cướp của dã man.
2. Phong trào Cần Vương bùng nổ và lan rộng
- Kinh thành Huế thất thủ, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra Tân Sở (Quảng Trị). Tại đây 13-7-1885 ông nhân danh vua Hàm Nghi ra “Chiếu Cần Vương" kêu gọi văn thân và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước.
- Từ đó phong trào chống xâm lược dâng lên sôi nổi kéo dài đến cuối thế kỷ XIX.
- Diễn biến. Chia thành 2 giai đoạn:
+ 1885-1888 bùng nổ khắp cả nước nhất là Trung Kỳ, Bắc Kỳ.
+ 1888-1896: sau Vua Hàm Nghi bị bắt, quy tụ thành những cuộc khởi nghĩa lớn có quy mô và trình độ tổ chức cao hơn 1885-1888 như Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê
II. NHỮNG CUỘC KHỞI NGHĨA LỚN TRONG PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG.
1. Khởi nghĩa Ba Đình (1886-1887). (Không học)
2. Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883-1892). (Không học)
3. Khởi nghĩa Hương Khê 1885-1895.(HS ghi vào vở)
- Do Phan Đình Phùng và Cao Thắng lãnh đạo.
- Căn cứ chính ở Ngàn Trươi, Vụ Quang (Hương Khê - Hà Tĩnh)
- Hoạt động rộng ở 4 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.
a. Diễn biến:
Chia thành 2 giai đoạn:
- 1885-1888: tổ chức, huấn luyện, xây dựng công sự, rèn đúc vũ khí với lối đánh du kích trải rộng trên 4 tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.
- 1888-1895: chiến đấu cam go đẩy lùi nhiều cuộc càn quét của địch.
b. Kết quả:
Pháp càn quét, bao vây Ngàn Trươi, Phan Đình Phùng hi sinh ( 28-12-1895), nghĩa quân hoạt động thêm một thời gian rồi tan rã.
c. Ý nghĩa:
Khởi nghĩa Hương Khê 1885-1895 được coi là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất, có bước phát triển cao nhất trong PT Cần Vương.
III. Ý NGHĨA CỦA PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG: (HS ghi vào vở)


*Ý nghĩa:
- Phong trào Cần Vương là phong trào lớn mạnh, thể hiện truyền thống và khí phách anh hùng của dân tộc ta.
- Tiêu biểu nhất cho cuộc kháng chiến tự vệ của nhân dân ta cuối thế kỷ XIX.
- Hứa hẹn một năng lực chiến đấu dồi dào chống chủ nghĩa đế quốc.
* Nguyên nhân thất bại của phong trào Cần Vương:
- Hạn chế của ý thức hệ phong kiến (khẩu hiệu Cần Vương), chỉ đáp ứng phần nhỏ yêu cầu của dân tộc, chưa đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân.
- Hạn chế của người lãnh đạo, chiến đấu mạo hiểm, phiên lưu, chưa tính toán kết quả, chiến lược, chiến thuật sai lầm, thiếu liên hệ, khi thất bại dễ sinh ra bi quan chán nản.
B. BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM. (Không chép lại đề, chỉ chọn đáp án đúng và ghi vào vở)
Câu 1: Dựa vào phong trào kháng chiến của nhân dân, phái chủ chiến trong triều đình Huế, đại diện là những ai mạnh tay hành động chống Pháp?
a. Nguyễn Trường Tộ, Phan Thanh Giản c. Tôn Thất Thuyết và vua Hàm Nghi
b. Tôn Thất Thuyết, Nguyễn Văn Tường d. Nguyễn Văn Tường và Nguyễn Đức Nhuận.
Câu 2: Phong trào yêu nước chống xâm lược đã dâng lên sôi nổi, kéo dài từ năm 1885 đến cuối thế kỉ XIX được gọi là phong trào gì?
a. Phong trào nông dân c. Phong trào Cần vương.
b. Phong trào nông dân Yên Thế. d. Phong trào Duy Tân.
Câu 3: Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương là cuộc