Bất ngờ vì quy trình mới

Theo Nghị định 49/2010/NĐ-CP về miễn giảm học phí được Chính phủ ban hành từ tháng 5/2010 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2010), bắt đầu từ năm học 2010 - 2011 đến năm học 2014 - 2015, các sinh viên thuộc đối tượng chính sách được miễn giảm hoặc hỗ trợ chi phí học tập sẽ vẫn đóng học phí như những sinh viên khác. Sau đó, sinh viên sẽ phải làm đơn đề  nghị miễn giảm tiền học phí có xác nhận của trường, sổ hưởng trợ cấp và phiếu thu học phí của học kỳ tại thời điểm đóng để gửi lên phòng Lao động, Thương binh & Xã hội nơi đăng ký hộ khẩu nhận lại tiền học phí. Sau 15 ngày, kể từ ngày nộp đơn xin hưởng trợ cấp, sinh viên sẽ được nhận lại tiền.

ông Lý Phú Vinh, Phó trưởng Phòng Chính Trị  - Công tác sinh viên, Trường ĐH Lao động Xã hội cho biết: "Trước đây, các sinh viên thuộc diện miễn giảm học phí chỉ cần đến phòng nộp những giấy tờ chứng nhận là nằm trong diện gia đình chính sách, gia đình khó khăn để trường lập hồ sơ  thực hiện miễn giảm học phí. Từ khi thực hiện Nghị định 49, do chưa được tuyên truyền nên nhiều phụ huynh có con em thuộc diện chính sách nhận được thông tin phải đóng học phí đã gửi đơn kiến nghị đến trường yêu cầu giải thích. "Nhà trường đã phải có nhiều đơn thư phản hồi cho phụ huynh học sinh để lý giải rõ về vấn đề này", ông Vinh cho biết.

Học năm thứ 3 của một trường đại  học ở Hà Nội, sinh viên Ma Thị Liên (người dân tộc Tày) thuộc diện miễn 100% học phí khá bất ngờ khi được nhà trường thông báo năm nay cô phải đóng học phí. "Mọi năm bố mẹ em không phải lo tiền đóng học phí, bây giờ bỗng nhiên lại phải chạy vạy lo tiền. Sợ không được thi, bố mẹ em phải đi vay gửi xuống cho em đóng học phí trước", Liên cho biết.

Nhà trường gỡ bí

Để "chia lửa" với những khó khăn của các gia đình chính sách phải xoay sở tiền học phí đóng đúng hạn theo quy định mới, mỗi trường đại học lại có cách riêng để giúp sinh viên.

ông Phạm Quang Vũ, Phó trưỏng phòng Công tác và Chính trị sinh viên trường ĐH KHXH &NV (ĐH Quốc gia Hà Nội) cho biết, trường có khoảng 1000 sinh viên thuộc diện miễn giảm học phí. Trước kia sinh viên được miễn giảm ngay tại trường, nay theo Nghị định 49 sinh viên sẽ nhận giấy xác nhận và nhận biên lai thu học phí theo mẫu của trường để về địa phương lĩnh tiền. Với quy định mới này nhiều sinh viên sẽ khó khăn trong việc đóng học phí. "Nhà trường biết được điều đó và đã có thông báo rộng rãi để sinh viên nắm được. Những sinh viên thuộc diện được miễn giảm học phí sẽ được gia hạn thêm thời gian nộp tiền. Sinh viên chỉ cần làm đơn trình báo với nhà trường để được giãn thời gian cho đến khi nhận được tiền hỗ trợ của nhà nước", ông Vũ cho biết.

Không thực hiện giống trường ĐH KHXH &NV, trường ĐH Lao động Xã hội lại giúp đỡ sinh viên theo kiểu khác. ông Lý Phú Vinh cho biết: "Sinh viên sẽ làm đơn xin "khất" việc đóng học phí gửi lên nhà trường và vẫn được thi bình thường. Đến khi nhận được tiền hỗ trợ tại phòng Lao động Thương binh và Xã hội tại địa phương thì sinh viên mới phải nộp học phí cho trường đang theo học".

Trường Đại học Công Đoàn cũng áp dụng biện pháp "chia sẻ" với sinh viên, tuy có điều kiện nghiêm khắc hơn. Theo một cán bộ của trường này, với những sinh viên không có khả năng đóng học phí ngay, trường sẽ yêu cầu sinh viên ấy làm đơn xin giãn đóng học phí và phải hẹn rõ ngày nộp. Tuy nhiên khi đến hẹn, nếu sinh viên vẫn không đóng thì những kết quả thi của sinh viên đó sẽ không được công nhận.

Địa phương vẫn... chờ hướng dẫn

Mặc dù Nghị định 49 về việc miễn giảm học phí có hiệu lực từ ngày 1/7/2010 và Thông tư 29 hướng dẫn áp dụng có hiệu lực ngày từ 1/1/2011, tuy nhiên một số Phòng Lao động Thương binh và Xã hội tại các địa phương, nơi mà các sinh viên thuộc diện chính sách sẽ trực tiếp được hỗ trợ tiền đóng học phí lại tỏ ra lúng túng vì cho rằng chưa nhận được hướng dẫn cụ thể.

ông Phạm Hoàng Hải, cán bộ Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Quốc Oai (Hà Nội) cho biết: "Tuy đã nhận được thông báo về việc thực hiện quy định mới về miễn giảm học phí đối với 9 đối tượng học sinh - sinh viên nhưng chúng tôi vẫn chưa nhận được văn bản hướng dẫn từ cấp trên. Các anh nên gọi điện lên Sở để tìm hiểu".

ông Đỗ Tiến Đức, Phó phòng Lao động Thương binh và Xã hội huyện Từ Liêm (Hà Nội) cũng có cùng ý kiến trên: "Chúng tôi chưa nhận được văn bản hướng dẫn áp dụng của Sở. Cũng có mấy trường hợp sinh viên mang giấy xác nhận của trường đến Phòng xin nhận lại số tiền đã nộp học phí tại trường. Tuy nhiên vì chưa có văn bản hướng dẫn nên chúng tôi chưa thể giải quyết ngay được".

9 đối tượng được miễn học phí:

1. Người có công với cách mạng và thân nhân của người có công với cách mạng;

2. Trẻ em học mẫu giáo và học sinh, sinh viên có cha mẹ thường trú tại các xã biên giới, vùng cao, hải đảo và các xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

3. Trẻ em học mẫu giáo và học sinh, sinh viên mồ côi cả cha lẫn mẹ không nơi nương tựa hoặc bị tàn tật, khuyết tật có khó khăn về kinh tế.

4. Trẻ em bị bỏ rơi, mất nguồn nuôi dưỡng; trẻ em mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại là mẹ hoặc cha mất tích hoặc không đủ năng lực, khả năng để nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật; trẻ em có cha và mẹ hoặc cha hoặc mẹ đang trong thời gian chấp hành hình phạt tù tại trại giam, không còn người nuôi dưỡng. Người chưa thành niên từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi nhưng đang đi học văn hóa, học nghề, có hoàn cảnh như trẻ em nêu trên.

5. Trẻ em học mẫu giáo và học sinh phổ thông có cha mẹ thuộc diện hộ nghèo theo quy định của Nhà nước.

6. Trẻ em học mẫu giáo và học sinh phổ thông là con của hạ sĩ quan và binh sĩ, chiến sĩ đang phục vụ có thời hạn trong lực lượng vũ trang nhân dân.

7. Học sinh, sinh viên hệ cử tuyển (kể cả học sinh cử tuyển học nghề nội trú với thời gian đào tạo từ 3 tháng trở lên).

8. Học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú, trường dự bị đại học, khoa dự bị đại học.

9. Học sinh, sinh viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học là người dân tộc thiểu số thuộc hộ nghèo và hộ có thu nhập tối đa bằng 150% thu nhập của hộ nghèo.

Đối tượng được giảm học phí

Giảm 70% học phí gồm: Học sinh, sinh viên các chuyên ngành nhã nhạc cung đình, chèo, tuồng, cải lương, múa, xiếc và một số chuyên ngành, nghề nặng nhọc, độc hại.

Giảm 50% học phí gồm:

a) Trẻ em học mẫu giáo và học sinh, sinh viên là con cán bộ, công nhân, viên chức mà cha hoặc mẹ bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp được hưởng trợ cấp thường xuyên;

b) Trẻ em học mẫu giáo và học sinh phổ thông có cha mẹ thuộc diện hộ có thu nhập tối đa bằng 150% thu nhập của hộ nghèo;